คอลัมน์

หัวหน้าคนญี่ปุ่นหายไปช่วงเดือนสิงหาคม อาจเป็นเพราะ "โอบ้ง"

เผยแพร่: 7/10/2026

ถ้าคุณทำงานที่บริษัทญี่ปุ่น เคยสังเกตไหมครับว่า พอถึงช่วงกลางเดือนสิงหาคม หัวหน้าคนญี่ปุ่นจะหายไปประมาณหนึ่งถึงสองสัปดาห์ ช่วงนั้นอาจเป็น "โอบ้ง" ก็ได้ครับ ผมเลยลองคุยเรื่องนี้กับชูจิ คนไทยที่เคยทำงานที่ญี่ปุ่น

โอบ้งคือช่วงที่วิญญาณบรรพบุรุษมาเยี่ยมบ้าน

สำหรับคนญี่ปุ่น โอบ้งคือช่วงที่วิญญาณของบรรพบุรุษมาเยี่ยมที่บ้าน เราต้อนรับท่าน แล้วก็ส่งท่านกลับ ถ้าอธิบายแบบง่าย ๆ ก็คือช่วงกลางเดือนสิงหาคมครับ ช่วงนี้คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่จะหยุดงานแล้วกลับบ้านเกิด ที่บ้านของผมเองไม่ได้ทำพิธีต้อนรับบรรพบุรุษอะไรมากนัก แค่กลับไปหาคุณย่า แต่บางบ้านก็ทำพิธีกันอย่างจริงจังเหมือนกัน

ผมลองถามชูจิว่า นอกจากเรื่องบริษัทหยุดแล้ว พอพูดถึงโอบ้งนึกถึงอะไรอีกไหม ชูจิตอบว่านึกไม่ออกเลย มีแค่ "บริษัทหยุด" อย่างเดียว ส่วนภาพจำของคนญี่ปุ่น พอพูดถึงโอบ้งก็จะนึกถึงเทศกาลมัตสึริ ดอกไม้ไฟ และการรำบงโอโดริครับ

ใกล้เคียงกับสงกรานต์ เชงเม้ง และวันสารทไทย

ที่เมืองไทย สิ่งที่ใกล้เคียงที่สุดน่าจะเป็นสงกรานต์ เพราะเป็นช่วงที่กลับบ้านไปหาครอบครัวและญาติ ๆ เหมือนกัน แต่สงกรานต์ไม่ได้มีไว้เพื่อต้อนรับวิญญาณของบรรพบุรุษ ชูจิบอกว่าในช่วงสงกรานต์มี "วันครอบครัว" ด้วย และในวันนั้นครอบครัวของชูจิจะไปที่วัดที่มีการเก็บอัฐิเพื่อไหว้บรรพบุรุษครับ

ผมคิดว่าถ้าดูพฤติกรรมอย่างการกลับบ้าน โอบ้งใกล้กับสงกรานต์ แต่ถ้าดูแนวคิด ก็ใกล้กับเชงเม้งของคนที่มีเชื้อสายจีน นอกจากนี้ ชูจิยังเล่าว่าเพิ่งรู้ว่ามี "วันสารทไทย" ซึ่งเป็นวันที่ทำบุญให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว คล้ายกับเชงเม้งครับ

โอบ้งไม่ใช่วันหยุดราชการ

สิ่งที่น่าสนใจคือ ช่วงโอบ้งไม่ใช่วันหยุดนักขัตฤกษ์ที่รัฐบาลญี่ปุ่นกำหนดไว้ครับ แต่เป็นวันหยุดที่แต่ละบริษัทกำหนดกันเอง และเหมือนทุกคนจะรู้กันว่าหยุดได้ สุดท้ายก็เลยหยุดกันทุกคน

ชูจิเล่าตัวอย่างให้ฟังว่า บริษัทที่เธอเคยทำงานหยุดตั้งแต่ต้นเดือนสิงหาคม ซึ่งเร็วกว่าช่วงกลางเดือนที่คนส่วนใหญ่หยุดกันเล็กน้อย ผมเดาว่าอาจเป็นเพราะกลางเดือนสิงหาคมทุกอย่างแพงและรถติด ชินคันเซ็นก็เต็มจนจองไม่ได้ เขาเลยเลื่อนวันหยุดให้เร็วขึ้นหน่อย แต่ชูจิบอกว่าเหตุผลน่าจะเกี่ยวกับตารางของโรงงาน ฝั่งออฟฟิศเลยต้องหยุดตามไปด้วยครับ

ลองชวนหัวหน้าคุยเรื่องโอบ้ง

ช่วงกลางเดือนสิงหาคม ถ้าไปเดินห้างหรือสถานที่ท่องเที่ยวในเมืองไทย อาจเห็นนักท่องเที่ยวญี่ปุ่นเยอะเป็นพิเศษ เพราะบริษัทหยุดอยู่แล้ว คงมีหลายคนที่คิดว่าไหน ๆ ก็หยุดแล้ว ปีนี้ไปเที่ยวต่างประเทศกันดีกว่า ส่วนใครที่ทำงานในบริษัทญี่ปุ่นแล้วหัวหน้าหายไปหนึ่งถึงสองสัปดาห์ ก็เป็นไปได้ว่าเป็นช่วงโอบ้ง เพราะที่ญี่ปุ่นครอบครัวมักมารวมตัวกัน พอหัวหน้ากลับมา ลองชวนคุยดูครับ เช่น "ได้กลับบ้านช่วงโอบ้งหรือเปล่าครับ/คะ เป็นยังไงบ้างครับ/คะ" แล้วคุณอาจได้รู้ว่าแต่ละคนใช้ช่วงโอบ้งแตกต่างกันอย่างไร

แต่ละบ้านต่างกันมากครับ บางบ้านทำจริงจังเพื่อรับวิญญาณบรรพบุรุษ บางบ้านก็สบาย ๆ แค่มารวมตัวกัน บางบ้านอาจไม่ได้กลับบ้านด้วยซ้ำ ถ้าหัวหน้ากลับมาแล้ว ลองถามดูสักครั้งนะครับ